Ik heb nu al bijna dertig jaar een vertaalbureau en al zolang ik me kan herinneren, krijg ik ze binnen. Iedere dag weer. Cv’s. Heel veel cv’s van vertalers die graag met me willen samenwerken.

En daar zitten écht heel goede professionals tussen. Ervaren vertalers die hun vak verstaan, maar ook jonge vertalers die net beginnen, goed zijn opgeleid en heel graag aan de slag willen. Die ervaring willen opdoen, hun eigen specialisatie willen ontwikkelen en gewoon een mooie carrière willen opbouwen.

Maar er zit ook een enorme berg cv’s tussen waarvan je vrij snel denkt: hier klopt iets niet.

En eigenlijk is dat nog niet eens wat me het meest stoort. Zo’n mailtje weggooien kost maar een paar seconden.

Wat ik veel vervelender vind, is dat de goede vertalers hierdoor ondersneeuwen. Vooral jonge vertalers die ergens moeten beginnen. Die een eerste mooie opdracht nodig hebben om ervaring op te doen, hun eigen niche te ontdekken en uiteindelijk een goed tarief te kunnen vragen.

Hun cv belandt op dezelfde enorme stapel bij vertaalbureaus als het mijne die door de bomen het bos niet meer zien. Mijn reactie is eigenlijk steeds vaker: weg. Soms zelfs zonder echt te kijken, gewoon omdat het er zo ontzettend veel zijn.

En dan is er ook nog een andere kant. Vertalers die bij een bureau terechtkomen dat gouden bergen belooft, belachelijk hoge tarieven aanbiedt en vervolgens eerst een zogenaamde registratievergoeding vraagt voordat er überhaupt betaald wordt. Niet intrappen! Dat is echt zonde van je geld.

Inmiddels herken ik, net als veel van mijn collega’s in Nederland en daarbuiten, wel een aantal patronen.

Met dank aan Dmitri Platonov, die eerder al een uitgebreid artikel schreef over dit onderwerp. Voor mij was dat echt een “feest van herkenning”. Met zijn toestemming, waarvoor dank, Dmitri, breng ik het onderwerp ook graag in het Nederlands onder de aandacht. Met wat voorbeelden uit de praktijk.

Hoe herken je nu iemand die echt als freelancevertaler aan de slag wil, en iemand die zich alleen maar als vertaler voordoet?

 

Waar let ik op?

Het e-mailadres

Een Gmail-adres zegt me niks en is op zich natuurlijk geen probleem. Genoeg uitstekende vertalers hebben er een. Maar “voornaamachternaam” gevolgd door een nogal willekeurige verzameling cijfers zie ik bij verdachte aanvragen wel opvallend vaak. Geen bewijs. Wel iets waardoor ik de rest iets aandachtiger lees.

 

Gegevens die nét niet overeenkomen

De mail komt vanaf het ene adres, op het cv staat een ander adres en de naam in de ondertekening wijkt ook weer iets af. Dat kan natuurlijk een verklaring hebben. Maar als er daarna nog drie dingen niet blijken te kloppen, wordt het steeds interessanter.

Soms worden hele cv’s van bestaande vertalers gekopieerd. Of iemand stelt een nieuw cv samen met gegevens van verschillende personen. En dan heb je een cv dat heel indrukwekkend lijkt, terwijl de persoon die het heeft gestuurd er helemaal niet op staat.

 

De taal zelf

Als iemand zich bij mij meldt als professioneel vertaler, kijk ik natuurlijk ook naar hoe diegene schrijft.

‘Hello Dear’ helpt niet echt. Bovendien, als je een boutique-bureau mailt, check dan even aan wie je je mailbericht stuurt.

Maar ook een cv vol vreemde formuleringen, verschillende lettertypes, rare spaties en zinnen waarvan je denkt: jij verdient hier je geld mee?

Als je tussen Chinees en Spaans vertaalt, hoef je niet per se foutloos Engels te kunnen schrijven. Maar van een taalprofessional verwacht ik toch wel dat die aandacht besteedt aan de taal en de verzorging van een sollicitatie.

 

Het cv dat bij nader inzien een wel heel bijzonder leven beschrijft

Dit is vaak de grootste giveaway. Opleidingen die elkaar overlappen. Fulltimebanen in verschillende landen in dezelfde periode. Twintig jaar ervaring als freelancevertaler, terwijl iemand in diezelfde twintig jaar ook een hele rij fulltimefuncties heeft gehad.

In de voorbeelden die Dmitri verzamelde, zat zelfs een vijftienjarige kandidaat uit Tsjechië die al een masterdiploma in Engelse literatuur had, Spaanse filologie studeerde én technische teksten over lasertechnologie vertaalde. Duh…

Er was ook een kandidaat die zich presenteerde als ‘Certified Dutch native translator’. En op het cv stond vervolgens bij de talenkennis: ‘Dutch – basic’. Tja.

 

De bulkmail

Soms krijg ik in korte tijd meerdere sollicitaties die verdacht veel op elkaar lijken. Dezelfde opbouw, ongeveer dezelfde tekst, vergelijkbare e-mailadressen en soms zelfs cv’s waarin hele stukken letterlijk hetzelfde zijn.

En die mails worden dan ook nog eens heel vaak om ongeveer hetzelfde tijdstip verstuurd. Midden in de nacht bijvoorbeeld, of heel vroeg in de ochtend.

Dmitri beschrijft hoe sommige vertaalbureaus dagelijks enorme aantallen van dit soort sollicitaties ontvangen. En dat herken ik wel.

Natuurlijk mag je als freelancer meerdere bureaus benaderen. Alleen, als je een standaardmail naar honderden bureaus stuurt zonder ook maar even te kijken wie je eigenlijk aanschrijft, dan maak je het jezelf niet makkelijker.

 

De vastbijter

En dan is er ook de vertaler die blijft mailen. Het lijkt misschien een goede eigenschap, doorzettingsvermogen. Maar op een gegeven moment is het klaar…. of ik het cv heb ontvangen. Of er al werk is. Of ik misschien anders binnenkort werk verwacht. Of ik het cv nog eens wil ontvangen. En dan een maand later, in de herhaling.

Eén keer opvolgen: oké. Sterker nog, helemaal prima. Maar blijven mailen of er inmiddels misschien tóch een opdracht is – en zeker als ik al op je heb gereageerd – werkt bij mij eerder averechts.

 

Wat doe ik als ik twijfel?

Ik geef toe, veel van de mailberichten die een beetje duister lijken, verdwijnen bij mij meteen. Al helemaal als je niet van tevoren hebt onderzocht wat voor bureau ik heb, hoe ik heet of in ieder geval met aandacht je mail hebt geschreven. Eigenlijk heel simpele dingen.

Heb je mijn aandacht wel getrokken – of doet zich op dat moment net een project voor waar jouw combinatie of expertise bij gewenst is – dan zoek je op via Google, LinkedIn of ProZ en kijk of het verhaal klopt. Ik vergelijk het cv met informatie die ik daar vind. Kloppen opleidingen, werkervaring en data een beetje met elkaar?

Een andere simpele truc is om een specifieke zin uit een cv te kopiëren, tussen aanhalingstekens te zetten en in Google te zoeken. Soms kom je dan exact dezelfde tekst tegen… alleen bij iemand anders. En dat is dan meestal geen toeval.

Bij twijfel kun je iemand natuurlijk ook gewoon even bellen of kort via Teams spreken.

 

En dan de echte freelancevertalers

Want daar zit voor mij eigenlijk de belangrijkste reden om dit te schrijven, ook met dank aan Anouschka, die er wat urgentie voor me achter zette want ze schreef zelf een post erover.

Al die nepaanvragen maken het voor goede freelance vertalers moeilijker om ertussen te komen.

Dus ben je serieus op zoek naar opdrachten: maak het een bureau makkelijk om te zien dat je echt bent. Zorg dat je cv en je LinkedIn- of ProZ-profiel bij elkaar passen. Gebruik dezelfde contactgegevens. Vertel helder waar je goed in bent. En stuur liever één persoonlijke mail naar een bureau waar je écht mee wilt werken dan een standaardmail naar honderden bureaus tegelijk.

En nee, één gek ding maakt iemand natuurlijk geen fraudeur. Een Gmail-adres niet. Een ongebruikelijke loopbaan niet. Geen LinkedIn hebben ook niet. Mensen hebben nu eenmaal levens die niet altijd keurig in een cv-format passen.

Het gaat om de combinatie. Als naam, e-mailadres, cv, werkervaring en betaalgegevens allemaal nét niet met elkaar overeenkomen… dan houdt het bij mij wel een beetje op.

 

Laten we de goede vertalers niet uit het oog verliezen

Misschien moeten we als vertaalbureaus ook wel eens goed naar onszelf kijken. Als we door die die eindeloze stroom sollicitaties steeds sneller op de verwijderknop drukken, lopen we het risico dat we juist de mensen missen met wie we heel graag zouden willen samenwerken.

Die jonge vertaler die nog niet zoveel ervaring heeft, maar wel ontzettend gemotiveerd is. Die ervaren specialist die voor het eerst contact opneemt. Of die freelancer die precies die ene talencombinatie of specialisatie aanbiedt waar je over een paar maanden ineens dringend iemand voor nodig hebt. Dat zou jammer zijn. Want uiteindelijk hebben we elkaar gewoon nodig.

Herken je dit? En waar let jij op als je met nieuwe freelancers gaat samenwerken?

En als je zelf freelancevertaler bent: hoe zorg jij ervoor dat jouw cv niet op die grote stapel verdwijnt? Ik ben benieuwd naar jullie ervaringen.

Met dank aan Dmitri Platonov voor zijn artikel en zijn toestemming om zijn voorbeelden te gebruiken. En aan Anouschka, die me met haar eigen post het laatste zetje gaf om dit verhaal eindelijk eens op te schrijven.