Machinevertalingen… wordt een menselijke vertaler overbodig?

Home / Geen categorie / Machinevertalingen… wordt een menselijke vertaler overbodig?

Machinevertalingen… wordt een menselijke vertaler overbodig?

Er lijkt wat onrust te ontstaan in de vertaalwereld. Grote investeerders en techbedrijven bestormen de vertaalmarkt. Machinevertalingen nemen toe, steeds meer bureaus stappen over op PEMT (post-editing machine translations). Sommige vertalers zijn bijzonder enthousiast, anderen zien de toekomst met angst en beven tegemoet. Wat is nou wijsheid wanneer je als bedrijf je website, specificaties of andere teksten wilt laten vertalen?

Vertaalsystemen van bedrijven als Google, Deepl, Systran en Bing zijn de laatste jaren verder doorontwikkeld. De tools worden steeds slimmer, vaardiger en sneller. Behalve dat op deze manier in een razendsnel tempo een vertaling kan worden gemaakt, is het ook een relatief goedkope oplossing. Een slimme, voordelige, snelle en vooruitstrevende oplossing dus! Maar wegen de voordelen van machinevertalingen inmiddels op tegen menselijke vertalingen? Wij zetten de feiten op een rij.

Hoe toepasbaar is een tool als Google Translate?

Machinevertalingen zijn voor sommige toepassingen bijzonder doeltreffend. Met een vertaalapp is het bijvoorbeeld heel eenvoudig om iemand in het buitenland te kunnen feliciteren. Tijdens een vakantie is het een snelle en makkelijke manier om de vertaling van een gerecht op de menukaart op te zoeken. Ook kunnen dit soort applicaties snel hulp bieden bij bijvoorbeeld een ontvangen e-mail in een vreemde taal. Om de strekking van de boodschap te begrijpen, is het handig de tekst door een app of vertaalprogramma te vertalen. Automatische – door een computer gemaakte – vertalingen kunnen dus zeker een effectief en snel hulpmiddel zijn in de communicatie. Ze zijn heel geschikt voor korte teksten die niet gepubliceerd of gedistribueerd worden. Een machinevertaling heeft behalve snelheid nog een voordeel: het is een financieel voordelige manier om tekst te vertalen.

Google Translate is het meest bekende voorbeeld van een vertaalmachine. Geen mens die nooit even snel de vertaling van een woord of zin heeft gegoogled. Het Duitse DeepL, claimt als tegenhanger van Google Translate nauwkeuriger te zijn door verbeterde deeplearningalgoritmes en een brondatabase van de Linguee-zoekdienst. Dat DeepL betere prestaties zou bieden, komt door de ervaringen met Linguee, de andere dienst van dit bedrijf. Linguee ging in 2009 van start en stelt gebruikers in staat te zoeken naar tweetalige teksten.

De digitale (ver)taalrevolutie gaat intussen verder: een Amerikaans technologiebedrijf heeft een realtime tolk ontwikkeld waarbij een app op je telefoon gesproken woorden direct vertaalt naar je moedertaal, en ook het medium Skype heeft een live vertaalapplicatie geïntroduceerd, waarmee mensen zonder elkaars taal te spreken probleemloos met elkaar kunnen communiceren. Op YouTube kun je de stem uit een video automatisch laten vertalen tot ondertiteling.

Wist je dat de vertaalmarkt wordt geschat op € 43 miljard? Google, Apple, Facebook, Salesforce, Microsoft en Amazon investeren fors in vertaaltechnologie.

De meest recente ontwikkeling in machinevertaling is neurale machinevertaling. Het verschil tussen neurale vertaalsystemen en statistische machinevertalingen is dat in deze tools gebruik wordt gemaakt van kunstmatige neurale netwerken. Die bootsen de werking van onze hersenen na en kunnen verbanden zien tussen woorden die verder uit elkaar staan in een zin. Alle grote spelers op de markt (Google, Bing, Deepl, Facebook, Systran et cetera.) zijn bezig met de ontwikkeling van deze vertaalsystemen. De techniek evolueert dus razendsnel. En ook vertalers maken gebruik van automatische vertaalsuggesties en artificial intelligence om hun productiviteit te verhogen.

Ondanks alle technologische ontwikkelingen, geldt echter nog steeds dat een vertaling die door een machine gemaakt wordt meestal niet van de allerbeste kwaliteit is. En laten opdrachtgevers in het merendeel van de gevallen nou “net niet goed” ook écht niet goed vinden. Ze willen 100% goede teksten.

Teksten die automatisch vertaald zijn zien er dikwijls wat gekunsteld, vreemd of onduidelijk uit. Vaak moet er veel aan geschaafd en verbeterd worden. Teksten kunnen per zin verschillen van ‘tone of voice’, voorkeuren in spelling, aanspreekvormen. Deze vertalingen zijn dan zeker geen visitekaartje voor je eigen organisatie. Er is een snelle manier om te kijken of een vertaalmachine geschikt is voor je doel. Wanneer je je tekst invoert en vertaalt met behulp van de machine, laat je de vertaling vervolgens terugvertalen naar de oorspronkelijke taal. Wanneer het resultaat afwijkt zie je duidelijker dat niet alle teksten geschikt zijn voor machinevertaling of juist valse vrienden creëren.

Wat levert een menselijke vertaling je op?

Kies je voor een machinevertaling, een menselijke vertaling of een combinatie van beiden? Dat ligt volledig aan de eisen die je aan je tekst stelt. Taal zit vol met dubbelzinnigheden, woordspelingen, verborgen betekenissen en andere valkuilen die machines niet kunnen lezen en begrijpen. Bij langere teksten zijn nuance en context onmisbare elementen voor een kwalitatief goede en betrouwbare vertaling naar een andere taal. Hoewel een machinevertaling efficiënt kan zijn, missen deze vertalingen taalkundige nauwkeurigheid en authenticiteit en het vermogen om tussen de regels te lezen. Precies de elementen die een menselijke vertaler wel herkent, begrijpt en toepast. De machine is vaardig in het weergeven van woorden in andere talen, maar ziet bijvoorbeeld (nog) geen ironie en humor. Als je als bedrijf je uiterste best hebt gedaan om een prachtwebsite met krachtige, uitnodigende teksten te maken, dan wil je dat die ook in een vertaling naar voren komen. In marketing- of advertentieteksten zit vaak een woordgrapje, een cultureel aspect of specifieke focus. Als je zoiets niet goed vertaalt, sla je de plank mis.

Een vertaalcomputer kiest altijd voor de meest voor de hand liggende woorden en het ontbreekt aan subtiele zaken. Machines zullen niet herkennen dat juist bepaalde woorden een tekst kracht bij kunnen zetten en een identiteit van een tekst, merk of organisatie weerspiegelen. Het gevolg is dat woorden worden vervangen door meer generieke woorden die de boodschap niet per definitie juist noch volledig omvatten.

De vertaler als redacteur: post-editing

Machinevertalingen bieden mogelijkheden om menselijke vertalers te ondersteunen. Door middel van post-editing fungeert de vertaler dan als redacteur voor de vertaalmachine. De vertaler loopt de vertaling na en maakt wijzigingen daar waar de vertaalmachine de mist in is gegaan. Dat klinkt ideaal! In de praktijk levert het nu echter nog weinig winst in tijd en geld op. Het kost een menselijke vertaler vaak net zoveel tijd om een machinevertaling te optimaliseren als wanneer hij de tekst zelf vertaalt.

Ook in het kader van consistentie in teksten is het raadzaam een menselijke vertaler in te zetten. Wanneer een vertaler met een CAT-tool werkt – een programma om je eigen vertalingen efficiënt op te slaan – bouwt hij of zij voor elke specifieke tekst een ‘translation memory’ op. Met andere woorden: je creëert vertaalgeheugens die onthouden wat de menselijke vertaler eerder op welke wijze heeft vertaald. Met behulp van vertaalgeheugens kunnen vertalers klantspecifiek vakjargon consistent toepassen en kunnen bepaalde voorkeuren in woordkeuze of terminologie consequent worden gebruikt.

Ook lokalisatie en SEO spelen een rol

Voor internationaal opererende bedrijven is een goede en nauwkeurige vertaling een belangrijk onderdeel van hun bedrijfsvoering. Omdat elke taal cultuurspecifieke aspecten bevat, is lokalisering van vertaalde teksten essentieel. Lokalisatie omvat het vertalen van content uit de brontaal waarbij het cultuurspecifieke vertaalaspect wordt meegenomen. Moedertaalsprekers hebben het meest uitgebreide begrip van een lokale taal. Bij lokalisering wordt de tekst aangepast aan de lokale taal, vanuit het perspectief van een native, cultuurgevoelige en vaardige spreker. Vertaalmachines bevatten geen functie die zowel de aangeboren als de aangeleerde vloeiendheid bevat van een taal. Cultuur ligt in taal opgeslagen, en dit wordt door een tool als Google Translate simpelweg niet begrepen.

Lokalisering is een essentieel concept voor elk succesvol bedrijf bij het creëren van meertalige content. In een moderne marketingstrategie wordt content geheel op maat aangeboden aan de doelgroep. Klanten kiezen namelijk vooral voor producten en diensten die zijn aangepast aan hun locatie en cultuur. Het is dus heel belangrijk je aan je doelgroep aan te passen om optimaal rendement uit je praktijk te halen. Lees als voorbeeld ons artikel over cultuurverschillen tussen Nederland en Duitsland met tips over hoe je hiervan gebruik kunt maken bij het zakendoen.

In het geval van online teksten is er nog een belangrijk voordeel van een menselijke vertaling boven een machinevertaling: vertaalmachines missen de SEO-skills voor de doeltaal. Wanneer internationale SEO-tactieken moeten worden toegepast, is het niet raadzaam machine translation in te zetten.

Wanneer een tekst op publicatie gericht is, is het naar ons idee op dit moment nog zo dat de inbreng van een menselijke vertaler (al dan niet als posteditor) de enige manier om zeker te weten dat je tekst exact op je doelgroep overkomt zoals hij bedoeld is. Goede vertalers – met hun eigen specialisme, zoals medische, juridische of technische teksten – zijn schaars.

Om het karakter van je tekst volledig over te brengen biedt alleen een menselijke vertaling een betrouwbaar en kwalitatief goed resultaat. En weet je zeker dat je je boodschap nauwkeurig, in de passende context en met gebruik van de juiste terminologie laat vertalen.

Je bitterbal in de pan of romantisch diner?

Sommige (grote) aanbieders in de vertaalmarkt concurreren behoorlijk op prijs. Net als bij andere producten, kan dat natuurlijk de optie zijn om voor te gaan. En dit is vaak helemaal afhankelijk van het doel. De ene keer gooi je de bitterballen zelf in de frituur, soms haal je ze wellicht uit de muur en als je écht aandacht ergens aan wilt geven ga je heerlijk uit eten bij een uitstekend restaurant gespecialiseerd in ‘haute cuisine’. Met andere woorden, soms gooi je een tekst even door een vertaalapp, een andere keer kies je voor een goedkope optie en als het er écht om draait, ga je naar een specialist. Het hangt allemaal af van wat jij met je teksten op dat moment wilt bereiken.

Exito werkt met oog voor detail, “supports fair rates” en kan zo haar kwaliteit blijven bieden. We beschikken over een geselecteerd netwerk aan native speakers met ieder hun eigen expertise in diverse specialistische vakgebieden. Zo vinden we altijd de juiste vertaler, copywriter of editor voor elk project en kunnen we de beste kwaliteit bieden binnen de gestelde deadlines.

Heb je een betrouwbare vertaling nodig waar je direct mee verder kunt? Neem contact met ons op!

Recent Posts
Contact opnemen

Kan ik iets voor uw teksten betekenen? Neem direct contact op!

Klik hier als dit niet leesbaar is. captcha txt

Voer uw zoekopdracht en druk op Enter

shutterstock_300028103shutterstock_1419756806